La riposte des villes au changement climatique (1)

Kiel la urboj kontraŭbatalas la klimatan ŝanĝon (1)

Dubai  veut promouvoir les véhicules automatiques pour le transport collectif. Milan s’inspire du péage urbain de Londres et interdira les véhicules diesel

Dubajo deziras minimumigi la problemojn de trafikŝtopiĝoj kaj malpuriĝo de aero per aŭtonomaj aŭtomobiloj kaj aŭtobusoj; la emirlando planas internacian konkurson por disvolvistoj kiuj volas testi siajn ideojn en la urbo. Milano enkasigas kiel Londono vojimposton por aŭtomobiloj en la urbocentro, en la « areo C ». Laŭ la deklaro de la urbestro Giuseppe Sala ĝi baldaŭ estos plivastigata al la cetero de la urbo, krome la administracio ankaŭ laboras pri la enkonduko de malpermeso de dizelaj aŭtomobiloj.

Ce genre de projet se heurte à des résistances

Tiaj projektoj ofte renkontas reziston. « Iniciatoj aranĝi la urbon direkte al pli da verdo signifas ofte grandajn avantaĝojn por la enloĝantoj de la urbinternoj », diras Raymond Johannsen, la urbestro de Oslo, « sed la homoj en la eksteraj distriktoj vidas ĉefe malavantaĝojn. Pro tio oni devas samtempe plivastigi la publikan trafikon. » Lia kolegino el Seattle, Jenny Durkan, konfirmas: « Ni devas plifaciligi por la homoj rezigni pri la uzo de la aŭtomobilo. » Ŝi planas havigi al ĉiuj lernantoj de supraj lernejoj en sia urbo tuturban veturbileton. « Tiel ili alkutimiĝos uzi la publikajn trafikrimedojn, kaj baldaŭ por ili estos normale fari tion.

La akcelado de elektraj aŭtomobiloj kaj de ŝargstacioj aliflanke povus cimenti la sociajn diferencojn en la urboj, timas multaj lokaj politikistoj. La bateriaj aŭtomobiloj estas por homoj kun malalta vivenspezo simple tro multekostaj. Iliaj kvartaloj estas tial plue trablovataj de rubgasoj de aŭtomobiloj dum la sufiĉe riĉaj regionoj fariĝos pli kaj pli puraj kaj silentaj. Losanĝeleso pro tio setligas projektojn pri elektraj kunhavigaj aŭtomobiloj kaj ŝargstacioj prefere en sufiĉe malriĉaj kvartaloj, rakontas Eric Garcetti, la urbestro. Ankaŭ unu el la firmaoj kiuj en la pintrenkonto en San Francisko promesis la instalon de entute 3,5 milionoj da ŝargstacioj en Usono ĝis la jaro 2025, volas koncentriĝi pri regionoj kie la homoj havas sufiĉe malaltan vivenspezon.

Ĉu la anoncitaj iniciatoj alportos ankaŭ la atendatajn efikojn, kaj ĉu la urbestroj restos konsekvencaj. tion oni devas certe bone elatendi, rimarkis raportisto de novjorka gazeto. Ankaŭ je loka nivelo ja politikaj plimultoj rapide povas ŝanĝiĝi.

Inter la 9000 urboj kun klimatprotektaj celoj estas la supozeble plej ekskluziva klubo la organizaĵo C40, kiu per intertempe 96 membroj jam delonge superis la nombron en sia nomo. En San Francisko la grupo sciigis  ke 27 el ili jam en la jaro 2012 transpasis la kulminon de siaj enaerigoj – la analizo estas ebla nur kiel retrorigardo tra pluraj jaroj. Inter ili troviĝas urbegoj kiel Parizo, Londono kaj Novjorko, sed ankaŭ Varsovio, Barcelono, Berlino kaj Heidelberg. Ankaŭ San Francisko estas membro en tiu klubo kiel la urbestrino Breed fiere konstatas. « Ekde la jaro 1990 niaj enaerigoj estas malkreskintaj je 30 procentoj, sed la ekonomio estas kreskinta. » Do devas finfine ĉesi la parolado pri la eterna ŝajnkonflikto inter ekonomio kaj mediprotektado.

La riposte des villes au changement climatique (2)

sevillarad1a

La problemoj komenciĝas ĉe la mizero de mizerkvartaloj en la urbegoj de la evolulandoj, « Ili ne havas aliron al plej simpaj servoj kiel provizado de akvo kaj elektro kaj ili devas vivi ĉiam kun la zorgo esti forpelataj », diras la estrino de internacia helporganizaĵo. Krome homoj en kabanoj ofte suferas plej forte sub la pliiĝantaj veteraj ekstremoj. Nur malrapide urboj komencas partoprenigi tiujn ofte neŝatatajn civitanojn en siaj decidoj, ŝi plendas. Interkonsento kun la urbestrino de Durban en Sudafriko antaŭ nelonge estas laŭ ŝi vera progreso.

Veteraj ekstremoj minacas ankaŭ la homojn en tre riĉaj landoj. « Ni havis dum aŭgusto en Seattle kvaliton de la aero kiu estas pli malbona ol en Pekino », konfesas Jenny Durkan, la urbestrino. « Norde de la limo en la kanada provinco Brita Kolumbio kaj iom pli oriente furoris en nia ŝtato Vaŝingtono multaj bruliĝadoj de arbaroj. » Malpuriĝo de la aero estas ĉiukaze decida faktoro, klarigas la kunprezidantino de la konferenco. « En la urboj reduktiĝas la komplika problemo de la klimata ŝanĝo al la demando pri la kvalito de la aero. Hodiaŭ mondskale naŭ el dek enloĝantoj devas suferi sub malpura aero. Kiam ni sukcesos ke dek el dek spiros puran aeron, tiam ni praktike estos haltigintaj la klimatan ŝanĝon.

Tiucele la urbestroj kaj urbestrinoj lanĉis plej diversajn iniciatojn. Kie ili havas influon al la produktado de elektro, tiam ili forpuŝas karbon el la energimiksaĵo kaj plifortigas renovigeblajn fontojn, ekzemple per akcelaj programoj por sunĉeloj sur tegmentoj. Apartan signifon havas ankaŭ la energiaj ecoj de la domoj. Multaj urboj sin devigis permesi ekde la jaro 2030 plu nur la konstruadon de karbono-neŭtralaj konstruaĵoj. En la jaro 2050 tiam ĉiuj domoj devus korespondi al tiu normo. Ankaŭ Kaburbo jam komencas alikonstrui siajn domojn, diras la urbestrino.

Bonaero donacas kvin milionojn da LED-lumigiloj al la civitanoj, diras la urbestro Horacio Rodriguez Laretta. En Dhaka, la ĉefurbo de Bangladeŝo, strataj lanternoj estos ŝanĝitaj al tiu energiŝpara tekniko. Krome la urbo akcelas ĝardenojn sur la tegmentoj, diras la urbestro Mohammed Sayeed Khokon.

Plua punkto de atako estas la trafiko: Pli ol dek urboj jam sin devontigis aĉeti ekde la jaro 2025 ankoraŭ nur elektrajn aŭtobusojn, inter ili troviĝas la sola germana urbego Heidelberg. Akurate okaze de la konferenco aliĝis al la alvoko pluaj dekdu urboj, ekzemple Tokio, Medellin, Varsovio kaj okcidenta Holivudo. En Seviljo, Kopenhago aŭ Bonaero la urba adminstracio kreas larĝajn biciklajn rapidvojojn, la argentina ĉefurbo krome establis senpagan sistemon de lupreneblaj bicikloj. Accra en Ganao plifortigas la publikan aŭtobusan trafikon kaj instalas laŭ informo de sia urbestro pri da zonoj por piedirantoj en la centro.

La riposte des villes au changement climatique (3)

areacmilano1Dubajo deziras minimumigi la problemojn de trafikŝtopiĝoj kaj malpuriĝo de aero per aŭtonomaj aŭtomobiloj kaj aŭtobusoj; la emirlando planas internacian konkurson por disvolvistoj kiuj volas testi siajn ideojn en la urbo. Milano enkasigas kiel Londono vojimposton por aŭtomobiloj en la urbocentro, en la « areo C ». Laŭ la deklaro de la urbestro Giuseppe Sala ĝi baldaŭ estos plivastigata al la cetero de la urbo, krome la administracio ankaŭ laboras pri la enkonduko de malpermeso de dizelaj aŭtomobiloj.

Tiaj projektoj ofte renkontas reziston. « Iniciatoj aranĝi la urbon direkte al pli da verdo signifas ofte grandajn avantaĝojn por la enloĝantoj de la urbinternoj », diras Raymond Johannsen, la urbestro de Oslo, « sed la homoj en la eksteraj distriktoj vidas ĉefe malavantaĝojn. Pro tio oni devas samtempe plivastigi la publikan trafikon. » Lia kolegino el Seattle, Jenny Durkan, konfirmas: « Ni devas plifaciligi por la homoj rezigni pri la uzo de la aŭtomobilo. » Ŝi planas havigi al ĉiuj lernantoj de supraj lernejoj en sia urbo tuturban veturbileton. « Tiel ili alkutimiĝos uzi la publikajn trafikrimedojn, kaj baldaŭ por ili estos normale fari tion.

La akcelado de elektraj aŭtomobiloj kaj de ŝargstacioj aliflanke povus cimenti la sociajn diferencojn en la urboj, timas multaj lokaj politikistoj. La bateriaj aŭtomobiloj estas por homoj kun malalta vivenspezo simple tro multekostaj. Iliaj kvartaloj estas tial plue trablovataj de rubgasoj de aŭtomobiloj dum la sufiĉe riĉaj regionoj fariĝos pli kaj pli puraj kaj silentaj. Losanĝeleso pro tio setligas projektojn pri elektraj kunhavigaj aŭtomobiloj kaj ŝargstacioj prefere en sufiĉe malriĉaj kvartaloj, rakontas Eric Garcetti, la urbestro. Ankaŭ unu el la firmaoj kiuj en la pintrenkonto en San Francisko promesis la instalon de entute 3,5 milionoj da ŝargstacioj en Usono ĝis la jaro 2025, volas koncentriĝi pri regionoj kie la homoj havas sufiĉe malaltan vivenspezon.

Ĉu la anoncitaj iniciatoj alportos ankaŭ la atendatajn efikojn, kaj ĉu la urbestroj restos konsekvencaj. tion oni devas certe bone elatendi, rimarkis raportisto de novjorka gazeto. Ankaŭ je loka nivelo ja politikaj plimultoj rapide povas ŝanĝiĝi.

Inter la 9000 urboj kun klimatprotektaj celoj estas la supozeble plej ekskluziva klubo la organizaĵo C40, kiu per intertempe 96 membroj jam delonge superis la nombron en sia nomo. En San Francisko la grupo sciigis  ke 27 el ili jam en la jaro 2012 transpasis la kulminon de siaj enaerigoj – la analizo estas ebla nur kiel retrorigardo tra pluraj jaroj. Inter ili troviĝas urbegoj kiel Parizo, Londono kaj Novjorko, sed ankaŭ Varsovio, Barcelono, Berlino kaj Heidelberg. Ankaŭ San Francisko estas membro en tiu klubo kiel la urbestrino Breed fiere konstatas. « Ekde la jaro 1990 niaj enaerigoj estas malkreskintaj je 30 procentoj, sed la ekonomio estas kreskinta. » Do devas finfine ĉesi la parolado pri la eterna ŝajnkonflikto inter ekonomio kaj mediprotektado.

Les effets de la pollution sur l’intelligence

esperantolyonModifier « Les effets de la pollution sur l’intelligence »

Une étude chinoise démontre que l’air pollué endommage le cerveau

Malpura aero kaŭzas damaĝon ne nur al la pulmo, sed ankaŭ al la cerbo. Tion montras vasta studaĵo el Ĉinio – lando kiu suferas aparte multe sub mikropolvo kaj aliaj damaĝaj substancoj en la aero. La malpura aero laŭ la studaĵo malbonigas la pensokapablon.

Une équipe de chercheurs a établi une corrélation entre les résultats de tests d’intelligence et les niveaux de pollution. Les personnes agées et les hommes seraient davantage touchées que les jeunes et les femmes.

Ĉina esplorista teamo kombinis la rezultojn de testoj pri inteligenteco kun la malpuriĝo de la aero en la loĝlokoj de la partoprenantoj kaj trovis signifan kuntekston: « La inteligenteco de homoj kiuj loĝas en la urboj kun la plej granda malpuriĝo de la aero, estas plej forte trafita », diras la aŭtoro de la studaĵo. Tio validas pli por pli aĝaj homoj ol por pli junaj, kaj pli por viroj ol por virinoj.

L’étude portaient sur presque 32000 hommes et femmes.

En la studaĵo estis prijuĝe analizataj la datumoj de apenaŭ 32.000 ĉinaj viroj kaj virinoj ekde la aĝo de dek jaroj. Ili vivas en aŭ ĉirkaŭ urboj kaj oni konsideris la tieajn mezuraĵojn pri mikropolvo, sulfura dioksido kaj nitrogena oksido.

Les chercheurs se sont intéressés aux compétences en mathématique et en chinois.

Ĉe la testoj la esploristoj prilumigis la konojn pri matematiko kaj lingvajn kapablojn. Tiuj kapabloj malboniĝis pro la damaĝaj substancoj en la aero ankoraŭ pli forte ĉe viroj ol ĉe virinoj – kaj tio precipe okazis ĉe pli aĝaj homoj kaj homoj kun malalta nivelo de klereco. « La kaŭzo por tio povus troviĝi en tio ke malpli kleraj homoj laboras pli ekstere en la malbona aero kaj tiel enspiras pli da malpura aero », diras la aŭtoro.

Les zones cérébrales les plus touchées joueraient un rôle plus important pour le langage chez les hommes que chez les femmes.

La diferenco ĉe la seksoj povus esti kaŭzita de tio ke ĉe viroj kaj virinoj dum la testoj pri inteligenteco certaj cerbaj regionoj estas malsame aktivaj. La regionoj kiuj aktiviĝas ĉe lingvaj testoj ĉe viroj verŝajne estas aparte forte trafitaj de la damaĝaj substancoj, opinias la aŭtoroj.

La pollution augmente le rique de maladie d’Alzheimer et de démence sénile.

Ili ankaŭ akcentas ke la malpuriĝo de la aero povus plialtigi la riskon por demenco kaj alchejmera malsano, ĉar malboniĝo de la pensokapablo ĉe pli aĝaj homoj prezentas por tio riskofaktoron. Kaj: Ju pli longe la periodo dum kiu la malbona aero estas enspirata, des pli malbona tio estas ankaŭ por la cerbo kaj la pensokapablo.

Selon un spécialiste en médecine environnementale, il y aurait deux facteurs explicatifs: un processus inflammatoire lié à la pénétration dans le cerveau de microparticules et un processus de restriction du flux sanguin lié à un phénomène d’oxydation au niveau des vaisseaux sanguins.

Fakulo pri media medicino en Vieno trovas du eksplikojn por la kunteksto inter damaĝaj substancoj en la aero kaj cerba produktivo: « Unue ultrafajnaj partikloj eniras la spirvojojn kaj tra la pulmaj veziketaj ankaŭ alvenas en la sango kaj en la korpaj organoj kaj povas tie kaŭzi inflamojn. Inflamoj en la centra nervosistemo povus malhelpi la kognan produktivon. Due la damaĝaj substancoj kondukas akute al oksidiga streso en la ĉeloj de la sangaj angioj. La trafluo de la sango en la organoj per tio povas reduktiĝi kaj ĝuste la cerbo estas por sia funkciado dependa de laŭeble bona trafluo de sango », diras la viena medicinisto.

Le problème touche en premier lieu les pays émergents ou en voie de développement de l’Afrique et de l’Asie.

La malpuriĝo de la aero estas problemo precipe en la evolulandoj kaj en la sojlaj landoj. La dudek plej malpuriĝintaj urboj troviĝas laŭ la Monda Sanorganizo en tiaj landoj, en 98 procentoj de iliaj urbegoj la mezuraĵoj estas pli altaj ol la lima nivelo. En Eŭropo la situacio estas kun esceptoj en orienta Eŭropo pli bona ol en Azio kaj Afriko. Kaj kiel ĉiam validas la konstato ke la efiko dependas de la dozo.

http://esperantaretradio.blogspot.com/2018/09/malpura-aero-damagas-la-inteligentecon.html

La konsekvencoj de la akcidento de Fukuŝimo sur la vivo de la loĝantaroj

2012-09-04_enfants-fukushima_s

Les conséquences de l’accident de Fukushima sur la vie des populations

article proposé et traduit par Michel Ahado

Introduction/ Enkonduko

Sekve la viziton kaj la prelegon en la urbo Amberieu en Bugey (Francio) de du japaninoj kiuj vivis antaŭe en Fukuŝimo kaj kiuj estis evakuitaj for de tiu areo, mi vere konsciis pri la malfeliĉo kaj senespero de tiu popolo kaj komencis rigardi videojn pri la katastrofo de Fukuŝimo, kaj, rigardante tiujn videojn mi plene konsciis ke vere la nukleaj centraloj estas abomenaĵoj.

Do, mi elektis tekston de video, en kiu japana fakesploristo prelegas . La paroloj estas tradukitaj francen kaj tiun tradukon mi esperantigis.


Fukushima Daiichi

La kronologia raporto de la katastrofo ( de Hiroaki Koide, magistro pri nuklea inĝenierio, fakulo pri sekureco kaj mastrumo de nukleaj rubaĵoj)

Dankon ke vi ĉeestas ĉi tie hodiaŭ por pridiskuti la katastrofon de la nuklea elektro-centralo de Fukuŝimo. Mi ŝatus komuniki miajn pripensojn pri tiu katastrofo.

En Japanio, estis 54 nukleaj reaktoroj ĉe la dato de la 11a de Marto 2011. La unua konstruita centralo estis la produktunuo 1, Tokai, kiun liveris Britio en 1966. Aliaj centraloj estis muntataj, en Tsuruga kaj Mihama en la jaro 1970. Poste, la centralo de Fukuŝimo Daiiĉi estis konstruata de GE (General Electric – Usono). Ĝi estis ekspluatata dum 40 jaroj proksimume, kiam ĝi estis trafita de la grandegaj tertremo kaj cunamo, la 11an de Marto 2011.

Baze, nuklea elektrocentralo estas instalaĵo en kiu la elektra energio estas produktita el energio liberigita per la nuklea fisio de uranio. Kiam fisio trafas uranion, fisiaj produktaĵoj amasiĝas en la kerno de la reaktoro. Ĉar tiuj fisiaj produktaĵoj estas radioaktivaj materioj, ili havas la bazan econ produkti varmon per si mem.

De kiam la cunamo kaj la tertremo trafis la centralon de Fukuŝimo daiiĉi, tiu-ĉi perdis la kapablon produkti elektron kaj la kapablon ricevi elektron de ekstere. Kaj la dizelaj help-generatoroj estis forbalaitaj de la cunamo.

Pro tiuj kialoj, la centralo ne plu havis elektron en sia eno.

Tamen, la radioaktivaj materioj amasiĝintaj en la kerno de la reaktoro pluproduktis varmon, kaj pro tio la kerno de la reaktoro estus fandiĝonta se ĝi ne estus malvarmigita. Estas ĉiam la destino de kiaj ajn nukleaj centraloj.

Por malvarmigi la kernon de la reaktoro, necesas malvarmiga akvo. Por cirkuligi tiun akvon, necesas pumpilo. Por funkciigi pumpilon, necesas elektro.

Tamen, oni perdis ĉiujn elektro-fontojn, tial la pumpiloj ne funkciis, kaj neniu kapablis alporti la necesan akvon por malvarmigi la reaktorkernojn. El la 6 reaktoroj kiuj estis ene de la centralo, nur la produkt-unuoj 1, 2, 3 estis funkciantaj. En la momento kiam tiuj unuoj estis produktantaj teruran varmon, cunamo kaj tertremo trafis ilin, kaj eĉ se la aŭtomata halto de la nuklea fisio funkciis, la eligo mem de la varmo per la radioaktivaj materioj ne estis haltigebla ; Oni nomas tion  » postrestanta varmo  ».

Ĉio tio estigis la fandiĝon de la reaktorkernoj en la produktunuoj 1, 2, 3.

Nun, mi ŝatus ke vi imagvidu la kernon de nuklea reaktoro kiu konsistas el ceramiko – ceramiko kaj uranio sintritaj – Tio ĉi similas al tetasoj aŭ al pladoj kiujn vi ĉiuj uzas hejme.

Ili diris ke tio iĝis tro varma kaj ke tio fandiĝis. Tamen, la ordinaraj homoj ne kapablas fandi tasojn kaj pladojn. Tio estas malfacile imagebla. Tiu urania ceramiko ne fandiĝas je Temperaturo de malpli ol 2800° Celsius. Sed ĝi fandiĝis. Estis 100 tunoj da ceramiko sintrita en la reaktorkerno, kaj tio fandiĝis.

La parto entenanta la reaktorkernon estas ŝtala kaldrono nomata  » altprema reaktora ujo ». La ŝtalo fandiĝas je 1400°C – 1500°Celsius. La urania ceramiko, kiu fandiĝis, falis sur la fundon de tiu ŝtala ujo. Ĝi rapide trairis la fundon de tiu altprema reaktora ujo. La fandiĝinta kerno falis poste sur la fundon de la ŝtalbetona ujego, kiu retenadas la radioaktivajn aĵojn kaj estas la lasta protekt-remparo.

Tamen la ŝtalbetona ujego plurompiĝis ĉe multaj lokoj, iom post iom, kaj ne plenumis sian rolon de remparo, kaj la radioaktivaj aĵoj komencis eliri en la medion.

En la sama momento, la hidrogeno, kiu kreiĝis kiam la reaktorkerno fandiĝis, estigis eksplodon, kiu forblovis la konstruaĵon mem.

Mi opinias, ke la radioaktiva materio, Cezio* 137 estis la plej danĝera el tiuj disĵetitaj per la atombombo de Hiroŝimo. La kvanto de Cezio 137, disĵetita en atmosferon per la produktunuoj 1, 2, 3 estis 168oble pli ol tiu de la atombombo de Hiroŝimo, laŭ la raporto de la japana registaro al la AIEA, ( internacia organizo kiu promocias la nuklean energion.)

Miaflanke, mi opinias ke tio estas subtaksado, kaj ke 2 aŭ 3 oble tiu valoro, t.e. 400 ĝis 500 oble pli ol la kvanto de Cezio 137 de la atombombo de Hiroŝimo, estis jam disĵetita en la atmosferon.

En la sama tempo, la radioaktivaj materioj, kiuj solviĝis en akvo, fluis en la grundon, kaj poste en la oceanon. Mi opinias, ke la sama kvanto kiel tiu, kiu iris en atmosferon, fluis en oceanon.

Mi pensas ke vi ĉiuj, ĉi tie, scias ke Japanio havas nordhemisferan mezvarman klimaton. En tiu areo, la okcidentaj ventoj blovas de okcidento al oriento.. La centralo de Fukuŝimo Daiiĉi situas sur la Pacifika bordo en la regiono de Tohoku, kaj en oriento estas nur maro.

Kiam la vento blovas de okcidento, la preskaŭ tuto de la radioaktivaj materioj elĵetitaj de la centralo de Fukuŝimo iras al oriento, super la Pacifika Oceano. Tamen, ĉar tio estas vento, iafoje, ĝi blovas de oriento, iafoje de Sudo aŭ de Nordo. Pro tio, la regionoj Tohoku kaj Kanto en Japanio estis treege poluitaj per la radioaktivaĵoj.

La homoj kiuj vivis ene de la areo je 1000 km2 (mil kilometroj alta du) ĉirkaŭ la nuklea centralo de Fukuŝimo estis devige evakuataj de la Japana registaro. Pli ol 100 000 homoj forlasis siajn denaskajn urbojn, domojn, najbarojn, kaj vivas kiel ekzilitoj. Kaj, se la japanaj leĝoj estus strikte aplikataj, la areoj kie la grundo estas poluita je pli ol 40 000 Bq /m2 (kvardek mil Bekereloj por unu metro alt 2), devus esti oficiale nomataj  »areoj kontrolataj ». Tamen, la areoj poluitaj konsistigis 20 000 km2-ojn, kio signifas ke vasta areo en la regionoj Tohoku kaj Kanto devus esti evakuitaj.

Fronte tian realaĵon, la japana registaro decidis ke ĝi ne kapablus helpi la homojn en tiuj poluitaj regionoj, kaj ke tiuj homoj estus forlasitaj tie. Ĝis nun, 10 milionoj proksimume estis lasitaj en areoj normale kontrolendaj kaj ricevas ĉiutage senĉesan radiadon.

Poste, vi povus demandi ĉu la katastrofo de Fukuŝimo finiĝis, sed tio ne estas realo.

La 15an de Marto, okazis eksplodo en la konstruaĵo de la reaktoro 4, kiu situas flanke de la reaktoroj 1, 2, 3 . Mirinde tiu numero 4 ne estis funkcianta dum la katastrofa momento de la 11a de Marto. Ĉar tiu reaktoro 4 ne estis funkcianta, ĉiuj brulaĵ-tsangoj kiuj estis antaŭe en la reaktoro, estis jam enmetitaj en la baseno de la eluzitaj brulaĵoj.

Estis 548 karburelementoj antaŭe en la kerno, sed la apuda baseno enhavas 1331 elementoj de karburaĵo, t.e. 2,5 oble ol la nombro de la elementoj, kiuj estas ordinare en la reaktorkerno. Nuntempe ili estas funde de la baseno de la eluzitaj karburaĵoj, kaj senĉese elĵetas radiadon.

Mi opinias, ke ĉi tiu karburaĵo en la fundo de la baseno enhavas la samvaloron da cezio-137 de pli ol 10.000 atombomboj de Hiroŝimo.

La konstruaĵo de la nuklea reaktoro, detruita de la eksplodo, estas malfermita al la medio, eĉ hodiaŭ, kaj sekundaraj tertremoj okazas preskaŭ ĉiutage apud la nuklea centralo de Fukuŝimo.Se alia grava tertremo okazus, la konstruaĵo de la reaktoro suferus plian damaĝon, kaj se la eluzita karburaĵo falus, estus neeble malvarmigi ĝin. Mi timas, ke multe pli da radioaktiva materio ol liberigita ĝis nun estus forpelata en la medion.

TEPCO kompreneble konscias pri la danĝero kaj daŭre laboras por forigi la eluzitan brulaĵon de la baseno kaj meti ĝin en pli sekuran lokon kiel eble plej frue, sed TEPCO opinias, ke ĝi bezonos kelkajn monatojn, probable ĝis la fino de ĉi tiu jaro, antaŭ ol komenci forigi tiun brulaĵon. Mi esperas, ke ne okazos tertremo antaŭ kaj dum tiu laboro.

Eĉ se ne okazos tertremo kaj eĉ se ili povos komenci la transmetadon, estos malfacile labori. Mi ne certas, ke ili vere kapablos forigi la 1.331 eluzitajn brulaĵerojn en sekura maniero. Mi opinias, ke multaj aliaj laboristoj ricevos radiadon dum la procezo.

La japana registaro permesis la nuklean opcion por la elektra energio, sed ĉi tiu opcio metas grandegan ŝarĝon sur la nacio, ĵetas la homojn, kiuj vivas ĉirkaŭ la nuklea centralo, en profundan malesperon, kaj devigas multajn laboristojn engaĝiĝi en senespera lukto por ĉesigi la katastrofon.

Sed bedaŭrinde mi ne povas retroiri en la tempo. Mi devas vivi en poluita mondo. Mi esperas, ke mi povos helpi por ĉesigi la katastrofon kiel eble plej frue, kaj malpliigi la nombron de homoj eksponataj al radiado, precipe infanoj.

Tamen, de longa tempo Japanio uzas nuklean energion. Homoj en la politika kaj ekonomia sferoj pludiras ke Japanio ne postvivus se nuklea elektroproduktado ĉesus. Tamen, eĉ la grafikaj donitaĵoj de la japana registaro mem klare montras, ke se Japanio forigus ĉiujn siajn nukleajn centralojn, estus neniu problemo por provizi elektron.

Mi esperas ke ĉiuj nukleaj centraloj estos malpermesitaj en Japanio kiel eble plej frue. Mi opinias, ke la politikistoj, la ekonomikistoj kaj la gvidantoj de Japanio strebos por konscii pri la detrua eco de la nuklea energio, kaj gvidos la nacion kiel bonaj gvidantoj por forigi ĉiujn nukleajn centralojn.

Kaj ankaŭ vi ĉiuj venintaj ĉi tien el la tuta mondo, devos venki viajn proprajn defiojn en viaj respektivaj landoj kaj ni bezonas viajn strebojn, por ke simila aŭ pli granda tragedio ne okazu.

Multan dankon!

Cezio* estas mola metalo.

Similaĵoj kun Bugey

1/ La centralo Bugey aĝas 40 jarojn, tial la komponantoj estas eluzitaj. 2/ La ebla rompiĝo de la baraĵo Vouglans okazigus riveran cunamon. 3/ En la reaktoro, ĉirkaŭ la uraniaj kaj ceramikaj pasteloj, estas zirkonio, kiu ĥemie reagas kun la alttemperatura akvo kaj estigas hidrogenon kiu emas eksplodi. 4/ kiel en Fukuŝimo, la dungitaro de Bugey ne estas sufiĉe sperta (kompetenta) por regi la stiradon kaj regi eblan akcidenton . 5/ la ritmo taga-nokta de la laboro lacigas. 6/ La stiraj teamanoj estas ankaŭ fajrbrigatistoj (lacaj fajrbrigadistoj.) 7/ okazas tertremoj: tertremo 3,5 ĉe la dato 06/02/2019. 8/ en la reaktoro 3, oni uzas la karburaĵon  »Mox » , tre danĝera en kiu estas iom da plutonio produktita en la franca fabriko  »Melox » .

Fukushima Daïchi: rapport chronologique sur une catastrophe

Hiroaki Koide

Master en génie nucléaire Professeur adjoint à l’Institut de Recherche de l’Université de Kyoto Expert en sécurité & gestion des déchets nucléaires

Merci de vous réunir aujourd’hui pour discuter de la catastrophe de la centrale nucléaire de Fukushima Daiichi. J’aimerais vous communiquer quelques-unes de mes réflexions sur cette catastrophe.
Au Japon, il y avait 54 réacteurs nucléaires à la date du 11 mars 2011. La première centrale électrique du Japon a été l’unité 1 de Tokai, qui a été fournie par le Royaume-Uni en 1966. D’autres centrales nucléaires ont été installées, à Tsuruga et Mihama en 1970. Puis la centrale nucléaire de Fukushima Daiichi a été fournie par GE [General Electric] aux États-Unis. Elle avait été exploitée pendant près de 40 ans quand elle a été frappée par l’énorme séisme et le tsunami, le 11 mars 2011.

Fondamentalement, une centrale nucléaire est une installation dans laquelle l’énergie électrique est produite à partir de l’énergie libérée par la fission nucléaire de l’uranium. Lorsque l’uranium subit une fission, des produits de fission s’accumulent dans le cœur du réacteur nucléaire. Parce que ces produits de fission sont des matériaux radioactifs, ils ont la propriété fondamentale de produire de la chaleur par eux-mêmes.

Après que la centrale nucléaire de Fukushima Daiichi a été frappée par le tsunami et le tremblement de terre le 11 mars, elle a perdu sa capacité à produire de l’électricité et à recevoir de l’électricité de l’extérieur.

Et les générateurs diesel d’urgence ont été emportés par le tsunami.

La centrale a été forcée à être dans une situation où elle ne disposait plus d’électricité en interne.  Toutefois, les matières radioactives accumulées dans le cœur du réacteur ont continué à générer de la chaleur, et par conséquent, le cœur du réacteur allait fondre s’il n’était pas refroidi. C’est essentiellement le sort de toute centrale nucléaire. Afin de refroidir le cœur d’un réacteur, il faut de l’eau de refroidissement. Afin de faire circuler l’eau de refroidissement, il faut une pompe.

Afin de faire fonctionner une pompe, il doit y avoir de l’électricité.

Cependant, toutes les sources électriques avaient été perdues et les pompes ne fonctionnaient pas, et personne ne pouvait apporter de l’eau pour refroidir les cœurs des réacteurs.

Sur un total de 6 réacteurs nucléaires qui existaient au sein de la centrale de Fukushima, seules les unités 1, 2 et 3 étaient en service. Au moment où ces unités 1, 2 et 3 produisaient une chaleur féroce, elles ont été frappées par le séisme et le tsunami, et même si l’arrêt automatique de la réaction de fission nucléaire a fonctionné, le dégagement de chaleur par les matières radioactives elles-mêmes n’a pu être stoppé ; c’est ce que nous appelons « la chaleur résiduelle ».

Tout cela a conduit à la fusion des cœurs des réacteurs dans les unités 1 à 3. Maintenant, je voudrais que vous visualisiez le cœur d’un réacteur nucléaire qui est constitué d’une céramique – céramique et uranium frittés. C’est semblable aux tasses à thé et aux plats que vous utilisez tous à la maison.

Ils disent que c’est devenu trop chaud et que cela a fondu. Maintenant, les gens ordinaires ne peuvent pas faire fondre des tasses et des plats. C’est difficile à imaginer. La céramique à base d’uranium ne fond pas à moins que la température ne dépasse 2800 ° Celsius. Mais elle a fondu. Il y avait environ 100 tonnes  de céramique à l’uranium fritté  dans le cœur du réacteur nucléaire, et ça a fondu. La partie contenant le cœur du réacteur est une cocotte-minute en acier que l’on appelle « cuve sous pression du réacteur ».  L’acier fond à 1400 ° – 1500 ° Celsius. La céramique à l’uranium fritté qui avait dépassé 2800 ° Celsius est tombée sur le fond de cette cocotte-minute. Elle a rapidement traversé le fond de la cuve sous pression. Le cœur fondu du réacteur est ensuite tombé sur le sol de l’enceinte de confinement du réacteur, qui confine la radioactivité et est le dernier rempart de protection.

Cependant, la cuve du réacteur a continué à céder à différents endroits, l’un après l’autre. D’où la perte du rempart de protection qui assure le confinement des radiations. La radioactivité a commencé à être libérée dans l’environnement. Au même moment, l’hydrogène qui a été généré lorsque le cœur du réacteur a fondu a provoqué une explosion, qui a soufflé le bâtiment lui-même.

Je pense que la matière radioactive césium 137 était la plus dangereuse de celles  dispersées par la bombe atomique de Hiroshima . La quantité de césium 137, qui a été libérée dans l’atmosphère par les unités 1 à 3 était de 168 fois celle de la bombe atomique de Hiroshima, selon le rapport du gouvernement Japonais à l’AIEA, une organisation internationale qui promeut l’énergie nucléaire.

Je pense pour ma part que c’est probablement une sous-estimation, et que deux ou trois fois ce montant, soit 400 à 500 fois la quantité de césium 137 de la bombe atomique de Hiroshima a déjà été dispersée dans l’atmosphère.

Dans le même temps, les matières radioactives qui ont été dissoutes dans l’eau ont coulé dans le sol, puis sont arrivées dans l’océan. Je crois que presque la même quantité de matières radioactives rejetées dans l’air a probablement coulé dans l’océan. Je pense que vous tous ici présents ce jour savez que le Japon appartient à la zone appelée zone tempérée de l’hémisphère Nord. Dans cette zone, les vents d’Ouest soufflent d’Ouest en Est. La centrale nucléaire de Fukushima est située sur la côte du Pacifique dans la région du Tohoku, et à l’Est, il n’y a que la mer. Lorsque le vent souffle de l’Ouest, la quasi-totalité des matières radioactives rejetées par la centrale de Fukushima Daiichi partent vers l’Est, au-dessus de l’Océan Pacifique. Cependant, parce que c’est un vent, parfois il souffle à l’Est et par moments c’est un vent du Sud ou un vent du Nord. Pour cette raison, les régions du Tohoku et du Kanto au Japon ont été extrêmement contaminées par les radiations.

Les gens qui vivaient au sein d’une zone d’environ 1 000 kilomètres carrés (390 miles carrés) autour de la centrale nucléaire de Fukushima Daiichi ont été forcés d’évacuer par le gouvernement Japonais. Plus de 100 000 personnes ont perdu leurs villes natales, leurs maisons, leurs voisins, et vivent en exil. Et, si les lois du Japon avaient été strictement observées, les zones où le sol est contaminé à plus de 40 000 Bq par mètre carré seraient désignées comme étant des zones contrôlées. Cependant, les zones contaminées allaient jusqu’à 20 000 kilomètres carrés (7 700 miles carrés), ce qui signifie qu’une vaste zone dans les régions du Tohoku et du Kanto aurait dû être évacuée.  

Face à une telle réalité, le gouvernement Japonais a décidé qu’il ne serait jamais en mesure d’aider les gens dans ces zones contaminées, et que les gens seraient abandonnés et laissés là. A ce jour, environ 10 millions de personnes ont été laissées dans des zones qui auraient dû être désignées comme zones contrôlées, et elles sont exposées quotidiennement à une radioactivité continuelle. Ensuite, vous pourriez demander si la catastrophe de Fukushima a pris fin, mais ce n’est pas le cas. Le 15 mars 2011, il y a eu une explosion dans le bâtiment du réacteur n° 4, qui était situé juste à côté des réacteurs n ° 1, 2 et 3 et était hors service au moment de la catastrophe du 11 mars. Parce que le réacteur n° 4 n’était pas en exploitation, toutes les barres de combustible qui avaient été dans le cœur du réacteur avaient été transférées dans la piscine à combustible usé dans le bâtiment réacteur.

Il y avait 548 assemblages de combustible dans le cœur, mais la piscine du combustible détient 1 331 assemblages de combustible, soit 2,5 fois le nombre d’assemblages de combustible qui auraient dû être dans le cœur du réacteur. À l’heure actuelle, ils sont au fond de la piscine à combustible usagé, qui est pleine de produits de fission.  

Je pense que ce combustible au fond de la piscine de combustible usé contient en césium 137 l’équivalent de plus de 10 000 bombes atomiques d’Hiroshima. Le bâtiment du réacteur nucléaire, qui a été détruit par l’explosion, est toujours exposé à l’environnement, même aujourd’hui, et il y a des répliques presque tous les jours, dans les environs de la centrale nucléaire de Fukushima.

  Si une autre réplique importante avait lieu, le bâtiment du réacteur subirait d’autres dommages, et si la piscine à combustible devait s’effondrer, il deviendrait impossible de refroidir le combustible usagé. Je crains que beaucoup plus de matières radioactives que relâchées jusqu’à présent ne seraient expulsées dans l’environnement.

  TEPCO est bien sûr conscient du danger et a continué à travailler pour enlever le combustible de la piscine à combustible usé et le transférer à l’endroit le plus sûr dès que possible, mais TEPCO estime que cela prendra plusieurs mois, probablement jusqu’à la fin de cette année, avant de pouvoir enfin commencer à retirer le combustible usagé. J’espère qu’il n’y aura pas de tremblement de terre avant cela.

  Même s’il n’y a pas de tremblement de terre et qu’ils peuvent commencer l’enlèvement, ce sera un travail difficile. Je ne suis pas sûr qu’ils puissent vraiment retirer les 1 331 assemblages de combustible irradié en toute sécurité. Je pense que de nombreux autres  travailleurs seront exposés à des radiations dans ce processus.

  Le Japon a choisi l’option d’utiliser l’énergie nucléaire, mais cette option impose un terrible fardeau à la nation, jette les personnes vivant autour de la centrale nucléaire dans un profond désespoir, et oblige de nombreux travailleurs à s’engager dans une lutte désespérée pour mettre fin à la catastrophe.

Mais, malheureusement, je ne peux pas revenir en arrière dans le temps. Je dois vivre dans un monde contaminé. J’espère pouvoir faire ce que je peux pour mettre un terme à la catastrophe dès que possible, et diminuer le nombre de personnes exposées aux radiations, en particulier les enfants, même en petits nombres.

  Toutefois, le Japon a eu recours à la production d’énergie nucléaire pendant longtemps. Les gens dans les sphères politiques et économiques persistent à dire que le Japon ne survivrait pas si la production d’énergie nucléaire prenait fin. Cependant, même les données du gouvernement japonais lui-même montrent clairement qu’il n’y aurait pas de problème d’alimentation électrique si le Japon venait à abolir l’ensemble de ses centrales nucléaires.

  J’espère abolir totalement toutes les centrales nucléaires au Japon dès que possible. Je pense que ceux dans les domaines politique et économique et ceux qui ont dirigé le Japon devraient faire un effort pour étudier la nature destructrice de l’énergie atomique, et guider la nation comme de bons dirigeants en faveur de l’abolition des centrales nucléaires.

  Dans le même temps, vous tous réunis ici aujourd’hui depuis le monde entier devez relever vos propres défis dans vos pays respectifs. Nous avons besoin de vos efforts afin qu’une plus grande tragédie encore ne se produise pas.

  Merci beaucoup !

Notre planète – Nia planedo

La senbrida uzado de la materialoj provizitaj al ni per la Tero hodiaŭ minacas la progreson de la homaro kaj la viv- cirkonstancojn de la plimulto de la loĝantoj de nia planedo. Ni staras ĉe turnopunkto, unue ĉar la sciencaj donitaĵoj montras ĉiu-tage pli klare la urĝon de nia situacio, sekve ĉar leviĝas tra la mondo nova vento kaj pacaj junaj batalantoj rifuzas ke oni oferu sian estonton sur la altaro de profito kaj senkontrolata ekonomia kreskado. Tio spronas al agado,  kompreneble, sed por celtrafa agado necesas profunda diskutado. Al tutmonda dialogo ni volas ĉi tie alporti nian modestan kontribuon. Kiel ĉie en nia paĝaro ni bonvenigos ĉiujn vidpunktojn formulitajn en senofendaj vortoj.

Parolado de Greta Thunberg

Enkonduko de Michael Leibman

Ĉiu nun konas Greta Thunberg la Sveda junulino kiu eksidante ĉiu-vendrede sur la ŝtuparo de la parlamento de sia lando, lanĉis senekzemplan internacian movadon postulantan tujan agadon por protekti la mondan klimaton. Laŭ multaj tia movado estas longe atendita afero, kaj kaŭzo por espero. Sed aliaj taksas la junulinon kritikinda, profetino pri katastrofoj aŭ maltaŭga por opinii pri aferoj kiujn nur plenkreskuloj povus serioze mastrumi. Tiaj reagoj multe iritas min; vi povus konsideri strange ke mi identiĝas kun deksesjara junulino: estas pro tio ke mi memoras kiam mi estis samaĝa kaj opoziciis al rasismo kaj al la Vjetnama milito. Tiam junaj homoj diris ke militoj estis inventitaj per maljunuloj, sed ke en ili batalis kaj pereis junulo. Tiam kiel nun junuloj ribelis kaj rebatis kontraŭ la malresponseco de la plenkreskuloj . Mi tradukis  paroladon faritan de Greta je la fino de la lasta jaro, gravas ke oni vere aŭdu kaj komprenu kion ĝi signifas antaŭ ol plonĝi en la kritikadon. Krome, ĝi povas inspiri nin por disvastigi la veron pri la klimato kaj desegni vojon al pli sana planedo.

March 15 School Strike: Students worldwide join Greta …

Kiam mi aĝis ok jarojn, mi unuafoje aŭdis pri io nomita klimata ŝanĝiĝo aŭ tutmonda varmiĝo

Ŝajne estis io kaŭzita de homoj per niaj vivmanieroj. Oni diris al mi ke mi malŝaltu la lumojn por ŝpari energion kaj ke mi recikligu paperon por ŝpari materiajn rimedojn. Mi memoras ke mi pensis kiom strange estas ke homoj, estante bestaj specioj inter aliaj, kapablus ŝanĝi la klimaton de la Tero. Ĉar se ni estus faranta tion, se tio estus okazanta, ne plu taŭgus paroli pri io ajn alia. Tuj kiam vi enŝaltis televidilon, ĉiuj pridiskutus tion. Ĉef-titoloj, radio-elsendoj, gazetoj: vi neniam aŭdus aŭ legus ion alian. Reale estis kvazaŭ estus disvolviĝanta milito sed neniu iam parolus pri ĝi. Se la elbrulado de fosilaj fueloj estus tiel malbona ke ĝi minacus nian propran ekziston, kiel ni povus daŭre agi same kiel antaŭe. Kial neniu limigado ? Kial neniu leĝa malpermeso?

Tio, laŭ mia sento, estis nekompreneble. La tuto ŝajnis nereale.

Tial, kiam mi aĝis dek unu, mi malsaniĝis. Mi falis en deprimon. Mi ĉesis paroli kaj mi ĉesis manĝi. Ene de du monatoj mi perdis ĉirkaŭ dek kilojn. Pli poste, oni diagnozis al mi Aspergeran sindromon, Obseda-Mania-Perturbon kaj selekteman mutecon. Tio baze signifas ke mi parolas nur kiam mi rigardas tion necesa.

Nun estas tia momento.

Por tiuj inter ni kiuj situas sur la Aspergera spektro, preskaŭ ĉio estas aŭ nigra aŭ blanka. Ni ne vere posedas kapablon mensogi kaj ni ne kutime ĝuas partopreni la sociajn ludojn kiujn la aliaj ŝajne tiom ŝatas. Mi opinias ke je multaj aspektoj ni, la aŭtismuloj, estas la normalaj homoj kaj ke la aliaj estas iom strangaj. Aparte kiam temas pri la krizo de daŭropovo pri kio ĉiuj senĉese ripetas ke la klimata ŝanĝiĝo estas pri-ekzista minaco kaj inter ĉiuj problemoj la plej grava. Kaj tamen ili plie konduktas same kiel antaŭe.

Mi ne komprenas tion. Ĉar se la gazaj ellasaĵoj devas ĉesi, tial ni devas ĉesigi la ellasaĵojn. Por mi tio estas blanka aŭ nigra. Ne estas grizaj areoj kiam temas pri plu-vivo. Aŭ ni daŭras kiel civilizacio aŭ ni ne plu daŭras.

Ni nepre devas ŝanĝiĝi.

Riĉaj landoj kiel Svedio nepre devas komenci malkreskigi ellasaĵojn po almenaŭ 15 % jare. Kaj tio por permesi ke ni restu sub la celitaj 2 gradoj de varmiĝo. Tamen, kiel la Internacia Grupo pri Klimata Ŝanĝiĝo (angle IPCC) montris antaŭ ne longe, celante 1,5 gradojn Celsio, oni signife malpligrandigus la klimatajn efikojn. Sed ni povas nur imagi kion tio signifas pri la redukto de ellasaĵoj.

Vi povus pensi ke la amaskomunikiloj kaj ĉiuj el niaj gvidantoj estus parolantaj pri nenio alia. Sed ili neniam eĉ mencias tion.

Nek oni mencias la forcejajn gasojn jam enŝlositajn en la sistemo. Nek ke la aera poluado kaŝas parton de la varmiĝo tiel ke se ni ĉesigos nun la bruladon de fosilaj fueloj, ni jam havos daŭran nivelon de varmiĝo je eble 0.5 ĝis 1.1 Celsio.

Plie, ĉu iu parolas pri la fakto ke ni staras meze de la sesa amasa specio-kolapso, kun malapero de ĝis ducent specioj tage, pri la fakto ke la malapero-kvoto estas nun inter mil kaj dek mil fojoj pli alta ol normale atendite.

Kaj preskaŭ neniu parolas foje pri la aspekto de egaleco aŭ klimata justeco klare deklarita ĉie en la Pariza interkonsento kiu nepre necesas por ke ĝi funkciu tutmonde. Tio signifas ke riĉaj landoj devas atingi nulan nivelon de ellasado ene de ses ĝis dudek jaroj, tio por ke la homoj en pli malriĉaj landoj povu konstrui la infrastrukturojn kiujn ni jam konstruis en niaj landoj kiel vojoj, lernejoj hospitaloj, akvo-kondukiloj, elektraj retoj, ktp. Ĉar kiel ni povus atendi de landoj kiel ekzemple Barato aŭ Niĝerio ke ili zorgu pri la klimata krizo, se ni, kiuj jam disponas pri ĉio, ne atentas ĝin eĉ dum unu sekundo kaj malatentas niajn sindevigojn kadre de la Pariza Interkonsento.

Kial do ni ne malpliigas niajn ellasaĵojn? Kial ĉi-lastaj fakte daŭre kreskas? Ĉu ni konscie estas kaŭzantaj amasan mortigon? Ĉu ni estas aĉaj estaĵoj?

Kompreneble ne. Homoj daŭre faras kion ili faras, pro tio ke la vasta plimulto estas kvazaŭ blinda pri la efektivaj konsekvencoj je sia ĉiutaga vivo. Kaj ili ne scias ke rapida ŝanĝo necesas.

Ni ĉiuj opinias ke ni scias, kaj ankaŭ opinias ke ĉiu alia scias. Sed tio ne pravas.

Ĉar kiel tio povus pravi? Se vere ekzistus krizo kaj tiu ĉi krizo estus kreita per niaj ellasaĵoj, ĉu ni ne almenaŭ vidus signojn? Unue, inunditaj urboj, dek-miloj de mortintaj homoj kaj tutaj landoj reduktitaj al amaso de detruitaj konstruaĵoj. Krome, ni vidus limigadon de nia konsumado.

Sed ne. Kaj neniu priparolas la temon. Ne estas pri-krizaj kunvenoj, nek ĉef-titoloj, nek ĵus-novaĵoj. Neniu agas kiel se ni estus en krizo. Eĉ la plejmulto daŭre vojaĝas aviadile tra la mondo, manĝante viandon kaj laktajn produktojn.

Se mi vivos ĝis mi centjariĝos, mi vivos en la 2003a jaro. Kiam vi pensas hodiaŭ pri la estonteco, vi ne pensas pli malproksime ol la 2050a jaro. Tiam mi estos travivinta malpli ol la duono de mia vivo. Kio okazos tiam? En la 2078a jaro mi solenos mian 75an nakiĝdatrenenon. Se mi havos gefilojn aŭ genepojn, eble ili pasigos tiun tagon kun mi. Eble ili demandos pri vi, la homoj kiuj estis vivantaj je tiu antaŭa epoko. Eble li demandos al mi kial vi faris nenion, kiam estis ankoraŭ tempo por agi. Tio kion ni faras aŭ ne faras nun, efikos je mia tuta vivo kaj je la vivo de miaj gefiloj kaj genepoj. Kion ni faras nun, tion mia generacio ne povos malfari estontece.

Tial, kiam komenciĝis ĉi-jare la lerneja jaro, mi decidis ke sufiĉas kaj troas. Mi eksidis sur-grunden ekster la Sveda parlamento. Mi strikis, forestis lernejon por la klimato.

Iuj diras ke mi prefere devus ĉe-esti lernejon. Iuj diras ke mi devus studi por fariĝi sciencistino pri klimato, por solvi la klimatan krizon. Sed la klimata krizo jam estas solviĝinta. Ni jam havas ĉiujn faktojn kaj solvojn. Ni nur bezonas vekiĝi kaj ŝanĝiĝi.

Kaj kial mi devus studi por estonto kiu baldaŭ vaporiĝos, dum neniu faras ion por savi ĝin. Kaj kiu-cele lerni faktojn en la lerneja sistemo kiam la plej gravaj faktoj donitaj de la plej pinta scienco provizita de la sama lerneja sistemo klare signifas nenion por niaj politikistoj kaj nia socio?

Iuj diras ke Svedio estas nur malgranda lando kaj ke ne gravas kion ni faras. Sed mi pensas ke se kelkaj infanoj povas rikolti ĉef-titolojn ĉie en la mondo, nur forestante la lernejon dum kelkaj semajnoj, imagu kion ni ĉiuj povus fari kune se ni volus?

Nun ni proksimiĝas al la fino de mia parolado kaj tie homoj kutimas ekparoli pri espero: pri sunpaneloj, vento-radoj, cirkla ekonomio, kaj tiel plu. Sed mi ne faros tion. Ni jam dum tridek jaroj admonis kaj vendis pozitivajn ideojn. Kaj bedaŭrinde tio ne sukcesis, ĉar se tio estus sukcesinta, la ellasaĵoj estus malpliiĝintaj . Tio ne okazis.

Kaj jes, ni vere bezonas esperon. Kompreneble espero necesas. Sed ion ni bezonas pli ol espero, tio estas agado. Kiam ni ekagadas espero ĉie ĉe-estas. Nu, anstataŭ esperon serĉu agadon. Tiam, kaj nur tiam alvenos espero.

Hodiaŭ, ni konsumas po cent milionoj da bareloj de nafto ĉiutage. Ne estas politiko por ŝanĝi tion. Ne ekzistas reguloj por konservi tiun nafton en-grunde. Sekve, ni ne povas savi la mondon ludante laŭregule ĉar la regulojn oni nepre devas ŝanĝi.

Necesas ŝanĝi ĉion. Necesas komenci nun.

Mi dankas.